Aanbevelingen
Het Muzisch kompas werd ontwikkeld als een laagdrempelige en inspirerende tool voor het basisonderwijs met als doel: kinderen warm maken voor kunstbeleving in de vrije tijd. Hieronder lichten we toen hoe hiermee gewerkt kan worden en welke aanbevelingen we doen naar scholen en beleidsmakers toe.
Het Muzisch Kompas als beleidsinstrument
Hoewel de toolbox ontworpen is om het werk van leerkrachten te verlichten, leeft soms de bezorgdheid dat het initiatief wordt ervaren als een bijkomende taak. Om dit te vermijden, is het belangrijk om het Muzisch kompas niet te zien als een losstaand project, maar als een versterking van bestaande onderwijsdoelen op het vlak van muzische vorming, brede schoolwerking en talentontwikkeling.
Enkele aanbevelingen:
- Integreer het gebruik van de toolbox in het jaarplan of de schoolwerking rond cultuur.
- Gebruik het Muzisch kompas als basis voor het opstellen van een doorlopende leerlijn muzische vorming.
- Laat een cultuurcoördinator een actieve rol opnemen binnen het stimuleren van muzische praktijken binnen het (leraren)team (bv. het aanreiken van theaterstukken met lespakketten en samenwerkingen met het lokaal cultureel netwerk).
Aanbevelingen voor het Vlaamse muzische landschap
In Nederland zagen we enkele inspirerende praktijken die ook in Vlaanderen potentieel hebben, zoals die vandaag al succesvol worden toegepast bij De Vrijstaat en CultuurCompaan.
- Langdurige samenwerkingen tussen scholen en culturele instellingen, bijvoorbeeld: meerjarige trajecten met vaste kunstenaars of organisaties.
- Co-teaching waarbij de kunstenaar en leraar samen een les muzische vorming geven. Zo leert de leraar van de kunstenaar en omgekeerd.
- Naschoolse trajecten waarbij kinderen in een veilige schoolcontext kennismaken met verschillende kunstvormen.
- Het inzetten van een lokale cultuurcoach die de verbinding maakt tussen onderwijs en vrijetijdspartners.
Drempelverlagende aanpak
Onderzoek en praktijkervaringen wijzen erop dat bepaalde groepen leerlingen moeilijker de weg vinden naar kunstbeleving in de vrije tijd, o.a. door sociale of praktische drempels. Onderstaande aanbevelingen zorgen voor een drempelverlagende aanpak.
- Gebruik de 9 B's van toegankelijkheid (bereikbaarheid, beschikbaarheid, betaalbaarheid, bruikbaarheid, begrijpbaarheid, betrouwbaarheid, bekendheid, begripvol, betreedbaarheid) als leidraad bij schoolprojecten of lokale samenwerkingen.
- Denk creatief na over combinaties zoals kunst en sport om ook andere leerlingen aan te trekken. Dit wordt gedaan bij De Vrijstaat en hierdoor is er een groter bereik naar kinderen toe.
- Zorg voor meertalige communicatie en betrek ouders actief via infoavonden, flyers of workshops.
Blijf zoeken
Het Muzisch kompas is geen eindproduct, maar een startpunt. Het is meer dan een verzameling oefeningen. Het is een uitnodiging om kunst en creativiteit duurzaam te verankeren in het onderwijs, als hefboom voor persoonlijke ontwikkeling, brede vorming en actieve cultuurparticipatie.